Yaratıcı Dönüşüm Rehberi Yazılar

70.000 sorgusuz sualsiz cennete girecek kişi kimdir? Sabah İzmir’de uyanıyorum. Perdeyi aralıyorum, güneş gözümü alıyor. İç sesim hemen devreye giriyor: “Bugün yine hayatı fazla ciddiye almazsan iyi olur.” Ama sonra ikinci bir iç ses ekleniyor: “Ama her şeyi de ciddiye almazsan, yarın neyi düşüneceksin?” İnsan bazen kendi içinde bile kalabalık. Hele bir de “70.000 sorgusuz sualsiz cennete girecek kişi kimdir?” gibi bir konu aklına düştüyse, o gün zaten sıradan geçmiyor. Ben 25 yaşında, İzmir’de yaşayan biriyim. Dışarıdan bakınca “rahat takılıyor” gibi duran ama iç dünyasında sürekli Excel tablosu açan bir tipim. Bir yandan sokakta simit yerken martılarla göz göze geliyorum,…

İnsan Zihninin Görünmeyen Kaynak Noktaları ve Teknik Kararların Psikolojisi Günlük yaşamda teknik gibi görünen birçok kararın aslında zihnin oldukça karmaşık süreçlerinden geçtiğini fark etmek uzun zaman alıyor. Özellikle malzeme bilimi, üretim ve kaynak teknolojileri gibi alanlarda “doğru gaz hangisi?”, “hangi yöntem daha verimli?” gibi sorular yalnızca mühendislik hesaplarına indirgenmiş gibi görünse de, karar anının arka planında bilişsel yük, algı yanlılıkları ve sosyal etkiler yoğun şekilde devrededir. Alüminyum kaynakta hangi gaz kullanılır sorusu da ilk bakışta yalnızca teknik bir yanıtı olan bir problem gibi görünür: çoğunlukla argon, bazı özel durumlarda helyum veya argon-helyum karışımları tercih edilir. Ancak bu seçim bile insan…

Kavram okulları kimin? Ankara’da bir öğrencilik hatırasından başlayan merak Merhaba! Gazilerplastik sayfasının bu haftaki konusu “Kavram okulları kimin”. Umarız faydalı bulursunuz! Ankara’da büyüyen biri için “özel okul” kavramı hep biraz uzaktan izlenen bir dünya gibi kalıyor. Benim çocukluğumda devlet okulu koridorlarının sesi, teneffüste yükselen ayak gürültüsü, sınıf kapısının önünde sıra bekleyen öğrenciler… Hepsi oldukça tanıdıktı. Ama aynı dönemlerde şehirde bir yerlerde, daha düzenli kampüslerde, farklı eğitim modelleriyle ilerleyen özel okulların varlığını da duyuyorduk. İşte o yıllarda kulağıma ilk kez çalınan markalardan biri de Kavram Okulları olmuştu. Bugün geriye dönüp bakınca “Kavram okulları kimin?” sorusu sadece bir sahiplik merakı değil, aynı…

Toplumsal Yapılar, Bakım Emeği ve Görünmeyen Yükler Üzerine Bir Giriş Bir insanın yaşamı, yalnızca bireysel seçimlerin toplamı değildir; aksine, içinde bulunduğu toplumsal yapılar, ekonomik koşullar ve kültürel normlarla sürekli etkileşim halinde şekillenir. Evde bakım emeği de bu etkileşimin en görünmez ama en ağır alanlarından biridir. Bir evin içinde, yaşlı bir bireyin, engelli bir çocuğun ya da kronik hastalığı olan bir yakının bakımını üstlenen kişinin deneyimi, yalnızca duygusal bir sorumluluk değil; aynı zamanda ekonomik, kültürel ve politik bir mesele olarak karşımıza çıkar. Tam da bu noktada “Evde bakım maaşı alabilmek için şartlar nelerdir?” sorusu, yalnızca idari bir başvuru sürecini değil, aynı…

Kelimelerin Metal Hafızası: “Aluminium ne demek?” Sorusunun Edebî Katmanları Dil, yalnızca dünyayı adlandıran bir araç değildir; aynı zamanda dünyayı yeniden kuran, onu eğip büken, bazen de görünmezleştiren bir güçtür. “Aluminium ne demek?” sorusu ilk bakışta kimyaya ait bir tanım talebi gibi görünür. Oysa kelimenin kendisi, edebiyatın en derin damarlarından birine açılır: madde ile anlam arasındaki gerilimli ilişkiye. Bir kelime, tıpkı bir metal gibi, dövülür, eritilir, yeniden şekillendirilir. Anlatıların içinde “aluminium” yalnızca bir element değil; çağın hafızasını taşıyan, endüstriyel modernliğin soğuk ama parlayan yüzüdür. Kelimeler burada yalnızca anlam taşımaz, aynı zamanda birer semboller sistemine dönüşür. Aluminium ne demek? Bilimsel Tanımdan Edebi…

Karekök Yayınları’nın sahibi kimdir? sorusuna toplumsal bir pencereden bakış İstanbul’da yaşıyorum. Günlerim çoğunlukla sahada, toplantı odalarında ve toplu taşıma hatlarında geçiyor. İnsanların gündelik konuşmalarını, küçük tartışmalarını, bazen de hiç fark etmeden ortaya koydukları toplumsal ipuçlarını dinlemeye alışığım. Son zamanlarda kulağıma sıkça çalınan sorulardan biri şu: Karekök Yayınları’nın sahibi kimdir? İlk bakışta basit bir merak gibi görünüyor. Bir yayınevi, matematik kitapları, sınav hazırlık süreci… Ama sokakta duyduğunuzda, bu soru bazen çok daha büyük bir şeye dönüşüyor: eğitimde fırsat eşitliği, bilgiye erişim, hatta sınıfsal ayrışma. Bir gün metrobüste iki lise öğrencisi konuşuyordu. Biri elindeki deneme kitabını gösterip “Karekök çok zor ya, bunu…

Güç, Düzen ve İktisadi Bir İlkenin Siyasetle Buluşması Değerli Gazilerplastik okurları, bugün İktisatta altın kural Ne Demek başlığını ayrıntılı şekilde açıyoruz. İnsan topluluklarını anlamaya çalışan herkesin fark ettiği ilk şeylerden biri şudur: hiçbir düzen yalnızca ekonomik ya da yalnızca siyasaldır. Kaynakların nasıl dağıtıldığı, kimin neye erişebildiği ve bu dağıtımın hangi kurallarla meşrulaştırıldığı soruları, hem iktisadın hem de siyaset biliminin kesişim noktasında durur. “İktisatta altın kural” denildiğinde bu kesişim daha da görünür hale gelir; çünkü burada mesele yalnızca büyüme ya da verimlilik değil, aynı zamanda iktidarın nasıl kurulduğu ve sürdürüldüğüdür. İktisatta Altın Kural Ne Demek? İktisatta “altın kural” (golden rule of…

Gazilerplastik okurları için hazırlanan bu içerikte Bipolar bozukluk boşanma sebebi mi ile ilgili temel noktaları ele alıyoruz. Bipolar Bozukluk Boşanma Sebebi mi? Güç, Kurumlar ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyasal Bir Okuma İnsan ilişkileri çoğu zaman duyguların diliyle anlatılır; fakat siyaset bilimi açısından bakıldığında her ilişki aynı zamanda bir güç alanıdır. Evlilik de bu alanlardan biridir: hukukla düzenlenmiş, devlet tarafından tanımlanmış, toplum tarafından normlarla çevrelenmiş bir kurum. Bu nedenle “bipolar bozukluk boşanma sebebi mi?” sorusu yalnızca bireysel bir hukuki mesele değildir; iktidarın nasıl tanımlandığı, kurumların neyi “meşru” kabul ettiği ve yurttaşlığın hangi sınırlar içinde var olabildiğiyle doğrudan ilişkilidir. Burada meseleye yalnızca…

Gazilerplastik okurlarıyla “Eşiğe basılır mı” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere! Kapı açılmasın diye ne yapılır? “Eşiğe basılır mı” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık. İstanbul’da yaşarken en çok fark ettiğim şeylerden biri, kapıların sadece birer giriş çıkış noktası olmadığı. Bir apartman kapısı, bir ofis kapısı ya da metro çıkışındaki otomatik kapı… Hepsi aslında bir “güvenlik hissi” ile “dış dünya ile ilişki” arasında sıkışmış sınırlar. Son yıllarda saha çalışmaları yaptığım bir sivil toplum kuruluşunda, özellikle kadınların, yaşlıların ve göçmenlerin kamusal-özel alan geçişlerinde kapılarla kurduğu ilişkiyi daha yakından gözlemleme fırsatım oldu. Ve bu noktada…