Kürtçe “Kuzum” Demek Ne Demek? Bir Kelimenin Kalpten Gelen Hikâyesi
Bazen tek bir kelime, binlerce duyguyu taşır içinde. Kimi zaman bir özlemi, kimi zaman bir sevgiyi, kimi zaman da sessiz bir korumayı… Bugün sana anlatmak istediğim hikâye, tam da böyle bir kelime etrafında şekilleniyor: “Kuzum.” Kürtçede kullanılan bu kelimenin anlamı sadece sözlükte değil, insanların kalplerinde gizlidir. Ve bu yazı, o anlamı bir hikâyenin içinde birlikte keşfetmemiz için yazıldı.
—
Bir Dağ Köyünde Başlayan Hikâye
Kışın erken çöktüğü bir dağ köyünde, küçük bir evin önünde soba dumanı yükseliyordu. Evde iki kişi vardı: Hayatın yükünü sırtlamış, çözüm odaklı, düşünceli bir baba Şiyar ve yüreği sevgiyle dolu, empatik bir anne Zilan. İkisinin de hayatındaki en değerli varlık, altı yaşındaki kızları Rojda idi.
Bir gün Rojda, köyün dışında oyun oynarken ayağını yaraladı. Küçük bir düşüş, büyük bir telaşa dönüştü. Kanayan dizine bakarken gözlerinden yaşlar süzülüyordu. O sırada yanına koşarak gelen annesi, onu sımsıkı sarıp kulağına fısıldadı:
> “Kuzim… ağlama, ben buradayım.”
İşte o an, “kuzum” kelimesi sadece bir sevgi ifadesi olmaktan çıktı; bir güven, bir sığınak haline geldi.
—
“Kuzum”un Anlamı: Sevgi, Şefkat ve Sahiplenme
Kürtçede “kuzim” (ya da bazı bölgelerde “kuzam”) kelimesi, kelime anlamı olarak “kuzum, yavrum, canım” gibi karşılıklar taşır. Fakat gerçek anlamı, söyleniş anında verilen hissiyatta saklıdır.
Bir anne ya da baba bunu çocuğuna söylediğinde, sadece “seni seviyorum” demekle kalmaz; “sen benim en değerlimsin, seni korurum, seni bırakmam” mesajını da verir.
Bu kelime, Anadolu’nun birçok yerinde Türkçede de kullanılır ama Kürtçedeki anlamı daha içsel, daha aidiyet doludur. Özellikle aile içindeki sevgi bağlarında, bu kelime bir kimlik gibidir.
—
Erkeklerin Bakışı: Stratejiyle Koruma, Sessiz Sahiplenme
Baba Şiyar, kızının yarasını görünce hemen eyleme geçti. Sakin ama kararlı bir sesle:
“Zilan, temiz su getir. Ben yara bandını alayım,” dedi.
Onun sevgisi sözlerde değil, yaptığı her hareketin arkasındaydı. Dizini temizlerken kızına doğrudan “kuzim” demedi ama elleriyle gösterdi sevgisini. Erkeklerin yaklaşımı çoğu zaman budur: çözüm üretmek, sorunu ortadan kaldırmak ve sevgiyle korumak.
Şiyar için “kuzum” demek, bazen söylenmeyen ama yapılan şeylerde gizlidir. Yanan sobayı kontrol etmek, gece kızının üstünü örtmek ya da dışarı çıkarken elinden tutmak… Bütün bunlar onun “kuzim” deyişiydi, sadece kelimelerle değil, davranışlarla.
—
Kadınların Bakışı: Empatiyle Sarılmak, Bağ Kurmak
Anne Zilan ise başka bir dilden konuşuyordu: duyguların diliyle.
Rojda’nın gözyaşlarını elleriyle sildi, kucağına aldı, yavaşça salladı.
“Canê dayikê, kuzim… korkma, hiçbir şey olmayacak,” diye fısıldadı.
Onun sevgisi kelimelerde, ses tonunda ve sarılışındaydı. Kadınların yaklaşımı daha çok duygusal ve ilişkisel olur. Bir kelimeyle kalplere dokunurlar. “Kuzim” dediğinde, o kelime bir iltifat değil, bir bağ kurma aracıdır.
—
Kelimenin Ötesi: Bir Kültürün Yüreğinden Gelen Ses
“Kuzim” sadece bir kelime değil, Kürt kültüründe sevginin ve aidiyetin sembolüdür.
Anne-baba ile çocuk arasında, sevgili ile sevgili arasında, hatta yaşlı bir nine ile torunu arasında bile bu kelime, bir duygunun taşıyıcısı olarak yaşar.
Birinin size “kuzim” demesi, “sen benim için değerlisin” demenin çok daha derin bir yoludur.
Bu yüzden bazen bir selamlaşmada, bazen bir vedada, bazen de özlemin içinde karşınıza çıkar.
—
Hikâyenin Sonu: Kelimeden Fazlası
Rojda’nın yarası birkaç gün içinde iyileşti. Ama o gün annesinin kulağına fısıldadığı “kuzim” kelimesi, kalbine kazındı. Artık ne zaman zorlansa, o sesi duyar gibi oluyordu.
“Kuzim… korkma, ben buradayım.”
Çünkü o kelime yalnızca geçmişte söylenmiş bir söz değil, hayat boyu sürecek bir sevginin hatırlatıcısıydı.
—
Son Söz: Senin İçin Ne İfade Ediyor?
Şimdi sıra sende…
Hiç sana “kuzum” diyen biri oldu mu? Ya da sen birine bu kelimeyle seslendin mi?
O an ne hissettin? Sevildiğini, korunduğunu, ait olduğunu mu?..
Yorumlarda kendi hikâyeni paylaş. Çünkü kelimeler, ancak paylaşıldıkça anlam kazanır. Ve belki de senin “kuzum” hikâyen, bir başkasının kalbine dokunur.