Allah’ın Hâdî İsmi Üzerine Düşünceler (ve İzmir’in Sıcakkanlı Mizahı)
İzmir’in kavurucu Mayıs öğlenlerinden birinde, çay bahçesinde oturmuş, gözlüğümle menemenimi izlerken bir yandan da kafamın içinde “Allah’ın Hâdî isminin anlamı?” sorusunun tur attığını fark ettim. Normalde böyle derin meseleleri düşünmek yerine arkadaşlarımla futbol muhabbeti yapmam gerekirken, işte ben kendimi bir anda ‘hadi gel bunu yazıya dökelim’ modunda buldum.
Hâdî Ne Demek, Kısaca Açıklayayım
Hâdî, Arapça kökenli bir isim ve anlamı oldukça derin: “Yol gösteren, doğru yola ileten.” Yani, hayatım boyunca sık sık kaybolan ben, aslında bir şekilde hep Hâdî’ye muhtaçmışım. Şimdi bu kelimeyi arkadaş sohbetlerine sokmak biraz zor çünkü “Hâdî ne demek ya?” dediğin anda, karşı tarafın gözünde birdenbire “bu çocuk Cuma hutbesinden çıkmış gibi” imajı belirebiliyor.
Ama gel gör ki, ben tam olarak bunu yapmak istiyorum. Hâdî, sadece dini bir kavram değil; günlük hayatın içine de öyle güzel sızıyor ki, insan ister istemez fark ediyor. Mesela geçen gün markette yanlış reyonda peynir ararken kendi kendime düşündüm: “Allah’ım, Hâdî’sin ya, şu peynirleri doğru rafa yönlendir de ben kaybolmayayım.”
Gündelik Hayatta Hâdî’yi Bulmak
İzmir sokakları, özellikle Alsancak civarı, kaybolmaya çok müsaittir. Ben de daha önce üç kez yanlış tramvaya binip Bornova’dan Konak’a gidip, “Neredeyim ya?” diye kendi kendime ağlamış biriyim. İşte o anlarda Hâdî isminin anlamı beni hem güldürüyor hem de düşündürüyor.
Diyalog zamanı:
Arkadaşım: “Ne gülüyorsun tek başına?”
Ben: “Hâdî’nin rehberliğini düşündüm de, ben hâlâ tramvaydayım.”
Arkadaşım: “Senin hayat yolun tek yönlü galiba.”
Ben: “Hâh işte, Hâdî olmasa daha fazla kaybolurdum.”
Bu kısa sahne, Hâdî’nin hayatımıza nasıl nüfuz ettiğini çok güzel gösteriyor. Aslında Hâdî, bir nevi rehber. Ama rehber dediğim zaman, aklınıza klasik elinde harita olan bir tur rehberi gelmesin; o, bazen bir fikir, bazen bir içsel huzur, bazen de “doğru zamanı bekle” mesajı olarak karşımıza çıkıyor.
İçsel Ses: “Hâdî bana yol göstersin, ama önce kahvemi bitireyim”
Benim en sevdiğim şeylerden biri, kahvemi yudumlarken hayatı sorgulamak. Şöyle bir sahne düşünebilirsiniz:
Kendi kendime: “Bugün ne yapacağım?”
Hâdî: (içimde bir ses gibi) “Doğru yolu seç.”
Ben: “Peki ya yanlış yola saparsam?”
Hâdî: “O da bir deneyimdir.”
Ben: “Tamam, ama önce kahvemi içeyim.”
İşte burada hem mizah hem de derin düşünce bir arada. Hâdî, bazen ciddi, bazen de komik bir şekilde bize yol gösteriyor. Günlük hayatımızda küçük kaybolmalar yaşıyoruz; işte bu kaybolmalar sırasında içimizde Hâdî’nin varlığını hissetmek insana huzur veriyor.
Arkadaş Ortamında Hâdî ile Mizah
Benim gibi sürekli şaka yapan biri için Hâdî ismi, bir malzeme kaynağı. Mesela geçen gün arkadaşlarımla Bornova’ya gitmiştik, biri dedi ki:
Arkadaşım: “Hâlâ kayboluyor musun?”
Ben: “Evet, ama merak etme, Hâdî bana yol gösteriyor.”
Arkadaşım: “O zaman yol tarifini Hâdî’den alıyorsun ha?”
Ben: “Aynen, Google Maps’i unuttum, Hâdî’den soruyorum.”
Bu tarz espriler, hem sohbeti canlı tutuyor hem de Hâdî’nin anlamını gündelik yaşama taşımayı kolaylaştırıyor. Yani “Allah’ın Hâdî isminin anlamı?” sorusu ciddi bir mesele ama biz onu hayatın içine neşeyle katabiliyoruz.
Hâdî ve İçsel Rehberlik
Hâdî sadece dışarıda yön bulmamıza yardımcı olan bir isim değil; içsel olarak da bize ışık tutuyor. İzmir’in Kordon boyunda yürürken, bir anda hayatın karmaşasında kaybolduğumu düşündüğüm oluyor. İşte o anda içimdeki ses devreye giriyor: “Dikkat et, doğru yol burası.”
Bazen farkında olmadan yanlış kararlar alıyoruz. Ama Hâdî ismi bize, yanlış yollarda bile bir çıkış noktası olduğunu hatırlatıyor. Mesela iş görüşmesinde paniklediğimde ya da bir mesajı yanlış attığımda, kendi kendime diyorum ki: “Hâdî var, sakin ol, her şey yoluna girecek.”
Komik Ama Düşündürücü Sonuç
Allah’ın Hâdî isminin anlamı, sadece dini literatürdeki bir kavram değil; gündelik hayatımızın mizahi ve derin boyutlarına da dokunabiliyor. Kaybolmalarımızda, yanlış seçimlerimizde, kahve molalarımızda ve arkadaş sohbetlerimizde Hâdî bize hem yol gösteriyor hem de gülümsetiyor.
Bazen arkadaşlarım bana “Hayatın neden bu kadar karmaşık?” diye soruyorlar. Ben de “Çünkü Hâdî olmasa ben hâlâ tramvayda kaybolurdum” diyerek hem kendimle dalga geçiyor hem de içsel rehberin önemini hatırlatıyorum.
Sonuç olarak, Hâdî’yi anlamak, hem içsel hem de dışsal rehberliği fark etmek demek. Ama bunu yaparken kendinizi sıkmayın, mizahı unutmayın. Kaybolmalar, yanlış seçimler, kahve kazaları… hepsi birer ders, hepsi Hâdî’nin nazik rehberliği.
İzmir’in sıcak akşamında bir çay bahçesinde oturup bu yazıyı yazarken, kendi kendime düşündüm: “Ah keşke Hâdî bana yol gösterirken menemenimi de yakmasaydı!”
Hâdî, sadece yol göstermez; hayatın içinde kaybolduğumuzda bize gülümsetir, düşündürür ve bazen de menemenimizi yakmamıza izin verir. Yani, hayatın kendisi de bir rehberlik işi; önemli olan Hâdî’nin varlığını fark etmek ve biraz mizah katmak.
—
Bu yazı, hem düşündürücü hem de gülümseten bir dille Allah’ın Hâdî isminin anlamını günlük yaşama taşımaya çalışıyor, İzmir’in sıcaklığı ve arkadaş ortamındaki şakacılığıyla birleşiyor.